Niedziela, 20 Października 2019 | Imieniny: Ireny, Kleopatry, Witalisa ch24 na komórkę
Strona głównaHistoria
Rozmiar tekstu: A A
Oprac.(tg)

W służbie Boga…

17 września 2004 roku biskup pelpliński Jan Bernard Szlaga na uroczystej sesji Konferencji Episkopatu Polski oficjalnie rozpoczął proces beatyfikacyjny II grupy polskiej męczenników okresu II wojny światowej. Wśród 122 nazwisk jest również ks. Józef Mańkowski z Nowej Cerkwi k. Chojnic.

Z duszpasterską posługą…
Urodził się 29.06.1895 r. w wielodzietnej rodzinie Pawła i Julianny z domu Danielewicz, która miała gospodarstwo rolne w Wielkim Komórsku, niedaleko Świecia. Józef miał 11 rodzeństwa. Wychowanie w głębokim duchu patriotyczno – religijnym wywarło zdecydowany wpływ na jego całe życie. W 1905 r. podjął naukę w pelplińskim Collegium Marianum, następnie w latach 1906 - 1912 naukę kontynuował w Grudziądzu. Świadectwo dojrzałości ze stopniem dobrym otrzymał w gimnazjum w Chełmie w 1914 r. Tam też należał do tajnej organizacji filomackiej (Towarzystwo Tomasza Zana).
W czasie I wojny światowej powołano go do wojska, skąd wrócił ranny. Wtedy też podjął decyzję o wstąpieniu do Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie. Studiował tam w latach 1919 – 1923. Święcenia kapłańskie otrzymał 17.06.1923 r., a swoją mszę św. prymicyjną odprawił cztery dni później w Gucie, gdzie został wikariuszem. Od 15.01.1927 r. pełnił tę funkcję w parafii Świętego Krzyża w Grudziądzu. W całym tym okresie pracował dużo z młodzieżą, z którą miał dobry kontakt. Interesował się różnymi formami duszpasterstwa oraz udzielał się naukowo. Jest autorem opracowania „Kościół św. Mikołaja. Fara” wydanego w 1928 r.
5 października 1931 r. ks. Józef Mańkowski został proboszczem w Nowej Cerkwi. Zastąpił zmarłego ks. Waleriana Drążkowskiego. Parafia w tym okresie liczyła 2.521 osób. W 1934 r. było ich 1.835, a w 1938 r. – 1.822. Żyło tutaj też 23 ewangelików. Około 30 proc. mieszkańców Nowej Cerkwi stanowili Niemcy. Zachowane do dzisiaj „Akta Akcji Katolickiej” mówią wiele o aktywności duszpasterskiej nowego proboszcza. Już w dwa miesiące po przybyciu do parafii udało mu się założyć oddział Akcji Katolickiej, liczący niebawem ponad 100 osób. Prowadzono akcje charytatywne, zajmowano się różnymi sprawami parafialnymi. W sprawozdaniu za rok 1932 ks. Mańkowski napisał: „Pod przewodnictwem asystenta kościelnego i prezesa Akcji Katolickiej, urządzono nie tylko hojną gwiazdkę dla ubogich i bezrobotnych, ale zabezpieczono ich na czas całej zimy przed niedostatkiem i zaopatrzono w żywność!”. Jeden ze świadków tamtych czasów tak wspomina ks. Józefa: „Wielką wagę przywiązywał do nauki przygotowującej nas do Sakramentów Świętych. Sam zawsze starannie przygotowany jest bardzo wymagający i dzieci trzyma w dyscyplinie. Po Pierwszej Komunii Świętej z rąk nie wypuszcza młodzieży. W okresie letnim po sumie odbywają się nauki katechizmowe dla starszych. My gimnazjaliści musieliśmy zawsze stawiać się ze świadectwem do plebanii, dostawało się czasem jakąś „nauczkę”, ale nikt nigdy nie wychodził bez jakiegoś upominku”. Dzięki staraniom ks. Mańkowskiego ustawiono przy kościele figurę Matki Bożej, naprawiono zaniedbane budynki parafialne, gospodarcze, ogrodzono cmentarz i zmówiono 2 dzwony. Dzięki doskonałej znajomości języka niemieckiego miał także dobry kontakt ze swoimi niemieckimi parafianami. Kazania wygłaszał w niedzielę po polsku i po niemiecku. Opiekował się Stowarzyszeniem Niemieckich Katolików. Dla swoich parafian organizował liczne wycieczki i pielgrzymki do miejsc kultu religijnego. Ks. Józef Mańkowski cieszył się uznaniem jako dobry znawca życia społeczno – politycznego. Świadczy o tym m. in. zwrócenie się do niego przez Diecezjalny Instytut Akcji Katolickiej w Pelplinie z prośbą o opinię w sprawie lewicowych tendencji Związku Drobnych Rolników.

Najcięższy egzamin…
Wraz z wybuchem II wojny światowej przyszedł na niego czas zdania ostatecznego egzaminu z wierności głoszonym prawdom. W dniu 25.08.1939 r. został powołany na kapelana Wojska Polskiego do Włocławka. Do parafii powrócił po zakończeniu kampanii wrześniowej 25.09.1939 r. W relacjach dotyczących kapłanów ofiar wojny (Archiwum Diecezjalne w Pelplinie) znajdujemy takie o nim wspomnienie: „Opowiadał mi podczas okupacji jeden z parafian, że gdy ks. Mańkowski wracał (do domu po podpisaniu kapitulacji), namawiał go we Włocławku tamtejszy biskup, by pozostał u niego i łatwiej przetrwał wojnę. Ks. Józef odparł wtedy, że Bóg i władza przeznaczyli mu inny posterunek, na który musi wrócić. "Wrócił też po śmierć". Został aresztowany przez gestapo 26.10.1939 r. pomiędzy godz. 15.00 a 16.00 na plebanii w Nowej Cerkwi. Relacje niektórych parafian mówią, że było to już drugie jego aresztowanie. Pierwsze, w wyniku interwencji parafian – Niemców: Sartowskiego i Stumpfa, zakończyła się uwolnieniem proboszcza. Tym razem nie pomogły już żadne wstawiennictwa. Uwięzionego księdza próbowała odwiedzić jego gospodyni, jednakże do spotkania nie doszło. Na plebanii chojnickiej fary czekał na nią jedynie list od ks. Józefa, w którym prosił o dostarczenie mu różańca, brewiarza i bielizny. Jak czytamy w jej wspomnieniach, to w więzieniu znajdowało się 36 księży dekanatu chojnickiego „(…) ich wywóz miał nastąpić do obozów koncentracyjnych (…) prosił, żeby się tym nie przejmować, bo jak się nie zobaczymy na tym świecie, to na pewno na drugim, a przede wszystkim nosić głowę do góry”. Było też pożegnanie z parafią, do której jako żywy nie wrócił. Natomiast Nowa Cerkiew czekała na proboszcza do wiosny 1940 r., kiedy administratorem został ks. Otton Józef Konrad.
Bliższe okoliczności śmierci ks. Józefa Mańkowskiego nie są znane. Niektórzy, kojarząc fakt wezwania do Chojnic na zeznania 2 członków Pocka i Stolca z miejscowego Selbstschutzu, winili ich o jakieś donosy na proboszcza. Prawdopodobnie, biorąc pod uwagę bardzo dobre kontakty księdza z parafianami pochodzenia niemieckiego (niemieckiego tym z ewangelikami), jedyną jego „winą” było to, że był polskim księdzem. W poszczególnych relacjach świadków wymienia się różne daty jego rozstrzelania w chojnickiej „Dolinie Śmierci” – 31.10., 01.11., a także 09.11.1939 r. Ekshumacja jego zwłok nastąpiła w 1945 r., a uroczysty pogrzeb miał miejsce 11.12.1945 r., który stał się manifestacją przywiązania do zmarłego. Trumna ze szczątkami spoczęła obok kościoła pod krzyżem misyjnym, który to kiedyś ks. Mańkowski postawił.

Reklama | Czytaj dalej »

Oprac.(tg) na podstawie „Ks. Józef Mańkowski i jego parafia” autorstwa ks. J. Kaźmierczaka (śródtytuły redakcja). Fotografie pochodzą z wykorzystanej publikacji.

Zauważyłeś błąd w artykule? Napisz nam o tym

Podobne tematy:

Artykuł pochodzi z portalu www.chojnice24.pl

5 komentarzy

~Barbara
Najgorsze, kiedy widzi się tylko czubek własnego nosa!!!
26 Maja 2011, godzina 09:05
Oceniono 1 raz -1
~ty co tak nienawidzisz ksiezy
Wiesz nie wiem co o tobie napisac bo nie chce uzywac slow niecenzuralnych ale o ile masz kropelke oleju w glowie to wiedz ze nie tylko wsrod ksiezy sa zli ludzie -byli tez za Chrystisa byl nim Judasz zdrajca ale wsrod tak zwanych niewierzacych i tym co odcinaja sie od wiary sa zboczency pedofile zlodzieje mordercy itp i o tym ty nic nie mowisz Jak myslisz skad sie biora tacy zli ksieza Wlasnie z takiego pomiotu jakim ty jestes I najpierw zastanow sie co piszesz poznaj kogo opisujesz a wtedy pisz Bo ten bezmozgi belkot jakim nam na forum przedstawiles jest zalosny oglednie mowiac
22 Maja 2011, godzina 12:09
Oceniono 1 raz -1
~wywalić wszystkich w sutannach do Watykanu
po co bawić się w robienie świętych i ich szukanie po latach.Po prostu po śmierci każdego księdza niech ogłoszą świętym i basta a czy był pedofilem czy nie to już cudem z jego życiorysu znika
16 Maja 2011, godzina 09:20
~Vat 23
Wielki zwykły człowiek - mam to szczęście, że pochodzę z Jego parafii.
15 Maja 2011, godzina 09:54
~td
Takimi wartościami nasza kochana władza żyć jak Józef Mankowski - nie wartościami jakim jest egoizm i brak samooceny- odnowy wam potrzeba ludzie władzy nie tylko w świeckich instytucjach także w kościelnych .
15 Maja 2011, godzina 09:03

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Ch24.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Dodaj komentarz

Komentarze publikowane są dopiero po sprawdzeniu przez moderatora!

Zaloguj się lub dodaj komentarz jako gość

Zalogowani użytkownicy mogą otrzymywać powiadomienia o nowych komentarzach. Zaloguj się

Zaloguj się

Kursy walut

Aktualne kursy w kantorze PROMES
Kupno Sprzedaż Kupno Sprzedaż
USD USD 380.00 392.00 DKKDKK 56.30 57.80
EUREUR 422.00 434.00 RUBRUB 5.80 6.90
CHFCHF 382.00 397.00 NOKNOK 40.90 42.40
GBPGBP 488.00 501.00 SEKSEK 38.80 40.30
Aktualizacja: 2019-10-19 18:47
Kursy walut dostarcza Kantor Promes.
Kursy dla transakcji powyżej 3000 PLN
Kupno Sprzedaż Kupno Sprzedaż
USD USD 383.00 389.00 DKKDKK 56.80 57.50
EUREUR 426.00 430.00 RUBRUB 5.80 6.50
CHFCHF 386.00 393.00 NOKNOK 41.40 42.10
GBPGBP 491.00 498.00 SEKSEK 39.30 40.00
Aktualizacja: 2019-10-19 18:47
Kursy walut dostarcza Kantor Promes.

Sondaże Ch24 archiwum »

Czy wybierasz się na wybory parlamentarne?




Ceny paliw2019-10-17

E95 E98 ON LPG
BP 4.91 zł - 4.92 zł 1.91 zł
Circle K 4.86 zł - 4.89 zł 1.86 zł
Lotos Optima 4.89 zł - 4.92 zł 1.86 zł
MZK 4.87 zł 5.17 zł 4.89 zł 1.97 zł
Orlen 4.91 zł 5.23 zł 4.92 zł 1.86 zł
PKS - - - -

Drogi Użytkowniku,

przedstawiamy podstawowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych podczas korzystania z naszego portalu. Zamykając ten komunikat (poprzez kliknięcie "X", przysiku "Przejdź do serwisu") zgadzasz się na opisane niżej działania.

Wykorzystanie danych

Masz pełne prawo zgłosić podmiotowi przetwarzającemu Twoje dane osobowe żądanie dostępu do tych informacji, ich poprawienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.

Zakres i cele przetwarzania Twoich danych oraz szczegółowe informacje o Twoich prawach opisane zostały w Polityce prywatności oraz Regulaminie portalu, z którymi możesz zaponać się w każdej chwili.

Pliki cookies

Stosujemy pliki cookies i inne podobne technologie w celu:

Zakres wykorzystania plików cookies możesz określić w ustawieniach Twojej przeglądarki. Nie wprowdzając zmian zgadzasz się na zapisywanie plików cookies w pamięci Twojego urządzenia.

Szczegółowe informacje nt. sposobu wykorzystania plików cookies znajdziesz w Regulaminie portalu.

Przejdź do serwisu Zamknij