Środa, 16 Października 2019 | Imieniny: Ambrożego, Florentyny, Gawła ch24 na komórkę
Strona głównaHistoria
Rozmiar tekstu: A A
Adam Węsierski, Stowarzyszenie Arcana Historii

Święto Niepodległości w okresie międzywojennym w Chojnicach

Czas wyzwalania poszczególnych dzielnic Polski, a także polityczne orientacje Polaków rzutowały na różnorodność widzenia historycznej daty odzyskania niepodległości, w związku z tym dzień 11 listopada nie stał się symbolem od razu. Wśród konkurencyjnych dat rocznicowych wymieniano np. 22 stycznia, gdy czczono powstanie styczniowe. Konserwatyści za taką symboliczną datę gotowi byli uznać dzień proklamowania Królestwa Polskiego (5 listopada 1916) lub przelania przez Radę Regencyjną władzy na J. Piłsudskiego (14 listopada 1918). Ludowcy i socjaliści za taką datę uważali rocznicę utworzenia Tymczasowego Rządu Lubelskiego (7 listopada 1918 r.). Endecy natomiast za dzień taki uznawali dzień kapitulacji Niemiec, to jest 11 listopada. Piłsudski również uznał ten dzień, ale nadał mu inną interpretację.

 

Reklama | Czytaj dalej »

Po przewrocie majowym w 1926 r. Święto Niepodległości w wymiarze propagandowo-wychowawczym sanacyjnej ideologii państwowej stało się bardzo ważnym elementem kształtowania postaw propaństwowych, patriotycznych i lojalnych wobec władzy. Wedle oficjalnej wykładni dzień 11 listopada 1918 roku przede wszystkim oznaczał symboliczny początek nowej ery niepodległego państwa polskiego, lecz jednocześnie upamiętniał zbrojny czyn Legionów i POW oraz triumf Józefa Piłsudskiego, „który jakby przez los był przeznaczony na sternika polskiej nawy państwowej”. Rocznica 11 listopada dla rządzącego obozu piłsudczyków była doskonałą okazją, by podkreślać, że danina krwi złożona w walce o wolną ojczyznę daje wyjątkowy moralny mandat do sprawowania władzy.

Obchody, upamiętnianie i akcentowanie rocznic 11 listopada przybierało w omawianym powiecie różnorakie formy, zaś niepodległe państwo stwarzało nowe warunki organizowania uroczystych obchodów patriotycznych, w których uczestniczyli przedstawiciele władz państwowych, w tym wielu uczestników walk o niepodległość. Początki 11 listopada w Chojnicach sięgają, podobnie jak w sąsiedniej Tucholi, 1926 r. Gmachy państwowe oraz budynki prywatne zostały w tym dniu udekorowane flagami państwowymi. Uroczyste obchody rozpoczęto nabożeństwem z udziałem władz państwowych, młodzieży i miejscowego społeczeństwa. Punktem kulminacyjnym była parada wojskowa, która podniosła rangę uroczystości.

Dziesięciolecie odzyskania niepodległości obchodzono w stolicy powiatu chojnickiego uroczyście i triumfalnie, zaś program uroczystości rozłożono na trzy dni. W piątek wieczorem miejscowi kolejarze urządzili pochód ulicami miasta. W sobotę dnia następnego rozpoczęły się w miejscowych szkołach uroczyste poranki-akademie. Wieczorem przedstawiciele władz, urzędnicy, miejscowe towarzystwa zebrały się przed ratuszem, gdzie czekały już oddziały wojskowe. Po oficjalnym przemówieniu przedstawiciela wojska utworzył się imponujący pochód, który z wojskową orkiestrą na czele przeszedł głównymi ulicami Chojnic, rozwiązując się na placu św. Jerzego. W niedzielę rano ks. kanonik Makowski w asyście księży Borzyszkowskiego i Golińskiego celebrował uroczyste nabożeństwo, po którym przedstawiciele władz i wojska zebrały się na rynku, gdzie przeglądu oddziałów wojskowych dokonał starosta Weiss w asyście pułkownika Kawińskiego. Po przemówieniu starosty uformował się pochód, który ruszył na plac Jagielloński do grobu „Nieznanego Żołnierza”, na którym złożono wieńce i kwiaty. Trzydniowe uroczystości zostały zakończone akademią, na której przemawiał burmistrz miasta dr Sobierajczyk.

Z roku na rok ranga Święta Niepodległości rosła, a to dzięki rozległej akcji propagandowej Sanacji, której ideologia i system wychowawczy, w tym szczególnie eksponowanie imponderabiliów państwowych, zmierzały do integracji i konsolidacji bardzo zróżnicowanego społecznie, politycznie, narodowościowo i wyznaniowo społeczeństwa wokół silnego i solidarystycznego państwa. W 1936 roku Święto Niepodległości dzięki szeroko zakrojonej akcji propagandowej miejscowych władz było w Chojnicach obchodzone uroczyście, bowiem rocznica zmartwychwstania Polski zbiegła się z doniosłym aktem państwowym nadania godności Marszałka Polski, Generalnemu Inspektorowi Sił Zbrojnych. Uroczystości te miały podobny scenariusz jak w latach poprzednich. Nadanie tej godności Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu dostosowane było do wymogów chwili. Zagrożenie zewnętrzne i dostosowywany do tego faktu kierunek polityki wewnętrznej i zagranicznej Polski rodziły naturalne zapotrzebowanie na popularnego przywódcę symbolizującego zbrojną siłę państwa i jedność społeczeństwa. Dla propagandy organizowanej przez obóz rządzący była to doskonała baza do pomnażania atutów i prestiżu Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.

Od kwietnia 1937 roku 11 listopada stało się mocą ustawy sejmowej, oficjalnym świętem o nazwie „Święto Niepodległości”. Uroczystości Święta Niepodległości w Chojnicach w 1937 r. rozpoczęły się 10 listopada w środę od żołnierskiego capstrzyku. Dla uczczenia 19. rocznicy złożono na płycie Nieznanego Żołnierza wieniec oraz zapalono znicze. Następnego dnia o godz. 10.00 w kościele farnym odbyła się uroczysta msza św. celebrowana przez ks. Riebanda. Punktem kulminacyjnym uroczystości, podobnie jak w latach poprzednich, była defilada, która przemaszerowała ulicami miasta.

W obliczu oznak zbliżającego się konfliktu polsko-niemieckiego przeciętny mieszkaniec Chojnic zachowywał spokój, wiarę i rozwagę. Głęboko rozwinięty patriotyzm zaaranżowany i rozwijany przez władze, organizacje kombatanckie i stowarzyszenia patriotyczno-religijne pozwalały uwierzyć w gotowość, dobre przygotowanie i siłę naszej armii. 20. rocznica 11 listopada w mieście stała się stosowną okazją do podtrzymania pozytywnych nastrojów lokalnego społeczeństwa. W dniu święta ks. Radca Marchlewski odprawił w kościele farnym uroczyste nabożeństwo, zaś okolicznościowe kazanie wygłosił ks. Kirstein. Po nabożeństwie dowódca miejscowego garnizonu odebrał na chojnickim rynku defiladę wojska i organizacji. Udział w uroczystościach brały liczne rzesze społeczeństwa, barwny korowód dzieci szkolnych oraz harcerze. Na zakończenie uroczystości zorganizowano uroczyste akademie.

Naelektryzowane odzyskaną wolnością społeczeństwo Chojnic manifestowało swoją radość ze zdobycia suwerenności po wielu latach narodowego ucisku poprzez gremialny udział społeczeństwa w obchodach wszystkich świąt narodowych. Święto Niepodległości po przewrocie majowym w wychowaniu obywatelsko-państwowym sanacji kształtowało postawy patriotyczne, konsolidowało lokalne społeczeństwo oraz było skutecznym narzędziem legitymizowania władzy. Upamiętnianie rocznicy tego święta w okresie międzywojennym przybierało w mieście różnorodne formy. W Chojnicach były to uroczystości dwudniowe przy masowym udziale społeczeństwa. Urzędy państwowe, ulice, domy, sklepy były dekorowane flagami i emblematami narodowymi. W przeddzień święta odbywał się uroczysty capstrzyk z udziałem władz połączony z apelem za poległych. Podobnie jak w przypadku innych świąt przyjął się pewien ugruntowany schemat w postaci nabożeństw, akademii, pochodów, defilad z udziałem władz, społeczeństwa, związków kombatanckich i innych organizacji społecznych. Uroczystości kończono przeważnie odśpiewaniem „Roty” oraz hymnu.

W kwietniu 1937 roku 11 listopada mocą ustawy sejmowej stało się oficjalnym świętem państwowym o nazwie „Święto Niepodległości”. W tym czasie ranga tego święta na terenie powiatu chojnickiego w wyniku zabiegów władz oraz licznych organizacji społecznych i tak była ogromna, a więc było to w istocie usankcjonowanie realnego znaczenia rocznicy 11 listopada. Jednocześnie nastąpiło, dzięki ustawie, niewątpliwie wzmocnienie tego święta w stosunku do różnych lokalnych rocznic.

Adam Węsierski, Stowarzyszenie Arcana Historii

Adam Węsierski – historyk regionalista, autor kilkudziesięciu artykułów, w tym ośmiu pozycji książkowych z zakresu historii regionalnej i pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej. Zajmuje się historią ziemi tucholskiej i ziemi chojnickiej, a także działalnością opiekuńczo-wychowawczą i społeczną kapłanów pomorskich okresu zaboru pruskiego i czasów międzywojennych; sytuacją dzieci w placówkach opiekuńczych po II wojnie światowej. Autor książki pt. „Obchody świąt i rocznic narodowych w powiecie tucholskim w latach 1920-1939, Tuchola 2012. W przygotowaniu „Obchody świąt narodowych w powiecie chojnickim w okresie międzywojennym”.

Zauważyłeś błąd w artykule? Napisz nam o tym

Artykuł pochodzi z portalu www.chojnice24.pl

9 komentarzy

~echch
a z tego co mi wiadomo to 11.11 obchodzono tylko 2 krotnie uroczyscie, w 37 i 38 roku, bo wcześniej Piłsudzki nie wyrażał zgody na takie coś..
11 Listopada 2012, godzina 12:41
Oceniono 3 razy 1
~11.11.
Ciekawy artykuł.
10 Listopada 2012, godzina 16:31
Oceniono 1 raz 1
~Niemiec
Nie obchodzi mnie to będę pracowal w Polsce,żeby ludzie to widzieli
10 Listopada 2012, godzina 16:08
Oceniono 1 raz -1
~głupek
O teraz tak, a tamto to było prawdopodobnie zdjęcie z obchodów powstania 20 lecia PRL rok 1965. Pasowało do artykułu, jak pięść do nosa. Pozdrawiam
10 Listopada 2012, godzina 13:50
Oceniono 1 raz 1
~wetter
omg
10 Listopada 2012, godzina 13:45
Oceniono 1 raz -1
Proszę odświeżyć stronę ctrl + r, nawet kilkukrotnie.
10 Listopada 2012, godzina 13:42
Oceniono 1 raz 1
~głupek
Dalej na stronie jest zdjęcie z okresu powojennego i na 100 proc. nie z obchodów 11 listopada, bo PRL nie uznawał tego święta.
10 Listopada 2012, godzina 13:38
Oceniono 3 razy -3
Przepraszamy za pomyłkę, wcześniejsze zdjęcie w artykule nie pochodziło z okresu międzywojennego. Dziękujemy za czujność.
10 Listopada 2012, godzina 13:30
Oceniono 3 razy 3
~głupek
Zdjęcie jest z jakiego okresu? na pewno nie sprzed 1939 r. o czym świadczy brak kościoła p.w. św. Trójcy na rynku.
10 Listopada 2012, godzina 11:59
Oceniono 2 razy 2

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Ch24.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Dodaj komentarz

Komentarze publikowane są dopiero po sprawdzeniu przez moderatora!

Zaloguj się lub dodaj komentarz jako gość

Zalogowani użytkownicy mogą otrzymywać powiadomienia o nowych komentarzach. Zaloguj się

Zaloguj się

Kursy walut

Aktualne kursy w kantorze PROMES
Kupno Sprzedaż Kupno Sprzedaż
USD USD 384.00 396.00 DKKDKK 56.60 58.10
EUREUR 423.00 435.00 RUBRUB 5.80 6.90
CHFCHF 384.00 399.00 NOKNOK 41.80 43.30
GBPGBP 487.00 500.00 SEKSEK 38.70 40.20
Aktualizacja: 2019-10-15 18:48
Kursy walut dostarcza Kantor Promes.
Kursy dla transakcji powyżej 3000 PLN
Kupno Sprzedaż Kupno Sprzedaż
USD USD 388.00 393.00 DKKDKK 57.00 57.70
EUREUR 427.00 431.00 RUBRUB 5.90 6.70
CHFCHF 386.00 394.00 NOKNOK 42.20 42.90
GBPGBP 491.00 497.00 SEKSEK 39.30 40.00
Aktualizacja: 2019-10-15 18:48
Kursy walut dostarcza Kantor Promes.

Sondaże Ch24 archiwum »

Czy wybierasz się na wybory parlamentarne?




Ceny paliw2019-10-08

E95 E98 ON LPG
BP - - - -
Circle K - - - -
Lotos Optima 4.87 zł - 4.89 zł 1.87 zł
MZK 4.87 zł 5.17 zł 4.89 zł 1.97 zł
Orlen 4.9 zł 5.2 zł 4.92 zł 1.86 zł
PKS - - - -

Drogi Użytkowniku,

przedstawiamy podstawowe informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych podczas korzystania z naszego portalu. Zamykając ten komunikat (poprzez kliknięcie "X", przysiku "Przejdź do serwisu") zgadzasz się na opisane niżej działania.

Wykorzystanie danych

Masz pełne prawo zgłosić podmiotowi przetwarzającemu Twoje dane osobowe żądanie dostępu do tych informacji, ich poprawienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.

Zakres i cele przetwarzania Twoich danych oraz szczegółowe informacje o Twoich prawach opisane zostały w Polityce prywatności oraz Regulaminie portalu, z którymi możesz zaponać się w każdej chwili.

Pliki cookies

Stosujemy pliki cookies i inne podobne technologie w celu:

Zakres wykorzystania plików cookies możesz określić w ustawieniach Twojej przeglądarki. Nie wprowdzając zmian zgadzasz się na zapisywanie plików cookies w pamięci Twojego urządzenia.

Szczegółowe informacje nt. sposobu wykorzystania plików cookies znajdziesz w Regulaminie portalu.

Przejdź do serwisu Zamknij