Wątroba nie tylko alkoholu nie lubi

Ostatnio coraz częściej rozpoznawana jest niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby.

Wynika to z bardzo dużego rozpowszechnienia nadwagi i otyłości, będącej istotnym elementem tzw. zespołu metabolicznego. Występująca w tym zespole tkanka tłuszczowa, nagromadzona w jamie brzusznej zaburza gospodarkę węglowodanową, prowadzi do insulinooporności oraz do istotnych zaburzeń lipidowych. Powoduje to rozwój tzw. prostego stłuszczenia wątroby, które jeszcze ma charakter odwracalny. Jednakże choroba ta, w przypadku działania szkodliwych czynników (dieta bogatoenergetyczna, bogatotłuszczowa oraz mała aktywność fizyczna) może także prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby – marskości. Jest to proces trwający wiele lat.


Zaobserwowałam, że niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby jest wśród pacjentów naszej poradni bardzo rozpowszechniona.

Jeszcze do niedawna stłuszczenie wątroby bardzo często kojarzono z nadużywaniem alkoholu. Jednak dzięki upowszechnieniu w diagnostyce badań ultrasonograficznych i biopsji wątroby ujawniło się zjawisko coraz częstszego występowania stłuszczenia wątroby także u osób, które spożywają alkohol sporadycznie lub nie spożywają go w ogóle. Powstało więc określenie „niealkoholowego stłuszczenia wątroby” , które chociaż zwykle ma łagodny przebieg, to jednak – zwłaszcza nieleczone – może prowadzić u niektórych osób do marskości wątroby i jej powikłań. Zagrożenie jest tym większe, że u części chorych nie objawia się w żaden charakterystyczny sposób, a wykonywane próby wątrobowe są prawidłowe.

Przyczynami występowania niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby są: nadmierna masa ciała, cukrzyca typu 2, zaburzenia lipidowe, niewłaściwa dieta oraz mała aktywność fizyczna.

Przebieg choroby pomimo odmiennych czynników etiologicznych jest podobny i może prowadzić u części chorych do poważnych konsekwencji w postaci włóknienia i marskości wątroby.

Skala tego zjawiska zaczyna przybierać coraz większe rozmiary. Przyczyn można się  dopatrywać w najwcześniejszej epoce życia człowieka na Ziemi, kiedy kształtował się nasz kod genetyczny. Ówcześni ludzie odżywiali się w znacznej mierze pożywieniem pochodzenia roślinnego, byli aktywni ruchowo, polowali i przemieszczali się w celu poszukiwania pokarmu. W dzisiejszych czasach sytuacja ta diametralnie się zmieniła. Ludzie nie muszą już z taką determinacją walczyć o pożywienie, przeciwnie – często spożywają nadmierne jego ilości, odżywiając się nieregularnie i w pośpiechu. Ponadto spożywają alkohol, żyją w stresie, przyjmują różne leki i zmniejszają radykalnie swoją aktywność fizyczną. Można zatem przypuszczać, że szybkie tempo rozwoju cywilizacji znacznie wyprzedziło możliwości przygotowawcze organizmu ludzkiego.

Istotą niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby jest odkładanie się tłuszczu w komórkach wątrobowych. U części osób może to prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, włącznie z rakiem wątrobowo-komórkowym. Jej rozpoznania nie należy lekceważyć, powinno ono natomiast skłonić do analizy innych cech zespołu metabolicznego (otyłość, hiperlipidemia, cukrzyca typu 2, nadciśnienie) u danej osoby i do zmiany stylu życia przez zwiększenie aktywności fizycznej i modyfikację sposobu odżywiania. Zanim jednak rozpozna się niealkoholowe stłuszczenie wątroby należy wykluczyć wirusowe zapalenie wątroby (typu B lub C) oraz autoimmunologiczne i wrodzone choroby wątroby.  

Najważniejszym założeniem w leczeniu niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby jest zmiana stylu życia polegająca na modyfikacji sposobu żywienia i zwiększeniu aktywności fizycznej. Celem takiego postępowania jest redukcja masy ciała o 7-10 procent (prawdopodobnie u osób ze znaczniejszą otyłością korzystniejszy byłby większy ubytek masy ciała).

Redukcja masy ciała wiąże się z poprawą wyników biochemicznych czynności wątroby (zmniejszenie aktywności aminotransferaz) i ze zmniejszeniem cech stłuszczenia w badaniu ultrasonograficznym.

Jak powinien wyglądać prawidłowy sposób żywienia – napiszę w kolejnym artykule.

Natomiast przy podejmowaniu decyzji o zwiększaniu aktywności fizycznej należy pamiętać o tym, aby wybierać taki jej rodzaj, który po prostu lubimy i którego stosowanie jest możliwe przez długi okres. Ćwiczenia powinny dać poczucie wysiłku fizycznego, oddech podczas ich wykonywania powinien nieco przyspieszyć, jednak nie mogą one powodować dyskomfortu, odczucia bólu i wyczerpania. Aby aktywność fizyczna przynosiła korzyści, musi być wykonywana regularnie przez większość dni w tygodniu i przez minimum 45, a najlepiej 60 minut dziennie.  

Sabina Budkiewicz
Poradnia dietetyczna NZOZ Gemini
Tel. 52 397 40 33

Artykuł pochodzi z portalu www.chojnice24.pl

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Ch24.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Dodaj komentarz

Zaloguj się lub dodaj komentarz jako gość

Twój podpis

Tutaj nie wpisuj nic

E-mail (nie będzie publikowany)

Zalogowani użytkownicy mogą otrzymywać powiadomienia o nowych komentarzach. Zaloguj się